Zwalczaj raka aktywnością!




Większość osób zapytana, dlaczego kobiety chorują na raka piersi, odpowie zapewne: "bo mają geny raka piersi". O jednym z nich – BRCA1 – było szczególnie głośno, kiedy słynna hollywoodzka aktorka Angelina Jolie postanowiła profilaktycznie poddać się podwójnej mastektomii. Ale rak piersi to nie tylko genetyka – 90 proc. wszystkich przypadków tej choroby nie ma związku z genami.
O tym, jaki wpływ na profilaktykę raka piersi ma... aktywność fizyczna pisze prof. Grażyna Jasieńska z Instytutu Zdrowia Publicznego UJ CM, gdzie prowadzony jest projekt badawczy "Zdrowo Aktywne: wysiłek fizyczny w prewencji raka piersi".

Za genetyczne ryzyko raka piersi odpowiedzialne są przede wszystkim dwa wadliwe geny: wspomniany już BRCA1 (jak u Angeliny Jolie) i BRCA2. Kiedy oba działają prawidłowo, odpowiedzialne są za naprawę uszkodzonego DNA, to znaczy zwalczają zmiany nowotworowe. Problem pojawia się wówczas, kiedy są zmutowane i nie pełnią swojej funkcji. Kobiety, które mają zmutowane wersje BRCA1 lub BRCA2 mają około 80 proc. pewności, że zachorują na raka piersi.

Warto jednak wiedzieć, że na dziesięć kobiet, u których wykryto raka piersi, średnio tylko jedna ma wadliwe geny BRCA1 lub BRCA2. To oznacza, że za 90 proc. wszystkich przypadków raka piersi nie można winić tych genów.

Wyższe ryzyko raka piersi występuje przede wszystkim u kobiet, które w ciągu swojego życia są narażone na wysokie stężenia hormonów płciowych – estrogenów i progesteronu. Głównym źródłem tych hormonów są własne cykle menstruacyjne kobiety. Mieszkanki krajów o tradycyjnym stylu życia mają w ciągu życia zaledwie około 100 cykli, natomiast te mieszkające w krajach rozwiniętych ekonomicznie, zwłaszcza w miastach, mają aż 450 cykli, a każdy z nich to produkcja hormonów płciowych i narażenie komórek piersi na działanie estrogenów i progesteronu. Skąd tak duża liczba cykli u współczesnych kobiet? Wynika to przede wszystkim z wczesnego wieku pierwszej miesiączki, późnego wieku menopauzy i krótkiego okresu karmienia piersią.

Aktywność fizyczna redukuje stężenia hormonów i zmniejsza ryzyko raka piersi.
Co ciekawe, współczesne kobiety nie tylko mają dużą liczbę cykli w ciągu życia, ale w trakcie tych cykli produkują duże ilości hormonów. Na to, ile hormonów produkowanych jest w cyklu, wpływa m.in. ilość energii, jaką kobieta dostarcza swojemu organizmowi. Najwięcej energii mają oczywiście osoby o wysokokalorycznej diecie i niskim poziomie aktywności fizycznej, czyli takie, które mają dodatni bilans energetyczny.

To oznacza, że ryzyko raka piersi jest zwiększone u kobiet, które mają dużo cykli i cykle o wysokich stężeniach hormonów. Ta wiedza jest bardzo ważna dla prewencji raka piersi. Liczbę cykli w ciągu życia modyfikować jest bardzo trudno, ale już na ilość hormonów produkowanych w cyklach można wpłynąć stosunkowo łatwo. Podstawowym sposobem jest aktywność fizyczna. Aktywność redukuje stężenia hormonów i zmniejsza ryzyko raka piersi.

By aktywność miała znaczący wpływ na zmniejszenie stężeń hormonów nie musi być na poziomie uprawianym przez profesjonalne sportsmenki, ale musi być dość intensywna. Jaka powinna być ta rekomendowana intensywność, by każda kobieta miała pewność, że robi wszystko co tylko w jej mocy, by zmniejszyć szansę zachorowania na raka piersi? Tego nie jesteśmy pewni. Badania wskazują, że rekomendowany poziom aktywności (konieczny do obniżenia stężeń hormonów płciowych) może zależeć od warunków, w jakich kobieta rozwijała się we wczesnych etapach swojego życia. Czyli ten sam poziom aktywności będzie skuteczny dla niektórych kobiet, ale nieskuteczny dla innych.

Instytut Zdrowia Publicznego rozpoczyna projekt badawczy, który pozwoli określić indywidualnie dostosowane rekomendacje – jak i ile powinny ćwiczyć kobiety, by obniżyć stężenia hormonów. Ale zanim badanie dostarczy nowych wyników, warto już dziś zwiększyć swoją aktywność fizyczną, aby obniżyć ryzyko zachorowania na raka piersi. To najlepszy sposób, jaki mamy. Jest łatwy, przyjemny i wiąże się z wieloma innymi korzyściami dla naszego zdrowia.

Informacje dla pań w wieku 20-35 lat, mieszkających w Krakowie, zainteresowanych udziałem w "Zdrowo Aktywne: wysiłek fizyczny w prewencji raka piersi" dostępne są na stronie projektu.

 

Źródło: blog Instytutu Zdrowia Publicznego WNZ UJ CM

 

 




POLECAMY RÓWNIEŻ