Marta Szabat: Inny - źródło wiedzy


Marta Szabat jest adiunktem w Zakładzie Filozofii i Bioetyki UJ CM. Zajmuje się filozofią umierania i śmierci, współczesną filozofią francuską, bioetyką. Ukończyła filozofię, filologię polską, podyplomowe studia z prawa medycznego i bioetyki oraz studia z wiedzy o kulturze. Doktoryzowała się w 2008 roku na podstawie pracy dotyczącej filozofii Maurice’a Merleau-Ponty’ego. Stypendystka rządu francuskiego (2012) oraz Fundacji na rzecz Nauki Polskiej [2015, program SKILLS - Coaching]. W swojej najnowszej książce analizuje możliwości etyki heterologicznej na tle wybranych koncepcji myślicieli francuskich XX i XXI wieku.

 

Heterologia, czyli dyskursywny tryb argumentowania oraz nurt filozoficzny badający status inności w zachodniej kulturze, powstała jako odpowiedź na wiele czynników intelektualno-społeczno-politycznych stopniowo zmieniających intelektualny krajobraz Francji i świata począwszy od lat dwudziestych XX wieku. Myśliciele tego nurtu poszukują podstawowych wartości, które uległy dewaluacji przede wszystkim w czasie II wojny światowej oraz później, w toku przemian kulturowych i cywilizacyjnych, na nowo zadających pytania o status podmiotu w relacji z Innym.

Nadrzędnym celem niniejszej książki jest opracowanie etycznych aspektów heterologii - czytamy we wstępie. - Analizie poddane zostają pisma Michela Foucaulta (ze względu na ostatni etap rozwoju twórczego, w którym postuluje on rozwój kultur Siebie bądź technik Siebie), filozofia odpowiedzialności za Innego Emmanuela Levinasa i metoda dekonstrukcji Jacques’a Derridy wraz z ostatnim etapem zwrotu etycznego, kiedy w centrum rozważań znajdują się zagadnienia gościnności, daru, przebaczenia. Wyodrębniona etyka nazwana zostaje heterologiczną, a to, co inne, stanowi jej zasadę. W tego rodzaju etyce Inny nie może być obcy, ponieważ kształtuje tożsamość podmiotu, posiada twarz, wyjątkową osobowość uwikłaną w kulturę i historię. To, co inne, staje się znajome, bliskie, godne, by wziąć odpowiedzialność.

Marta Szabat, Inny - źródło wiedzy, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2019

 




POLECAMY RÓWNIEŻ